Οι Μαροκινοί έκλεισαν ραντεβού με γυναικάρα, πήγαν να την πάρουν από το σπίτι της με αμάξι πολυτελείας, την πήγαν στο πιο κλασάτο ρεστοράν τής πόλης, μετά για ποτό στο πιο exclusive μπαρ τής πόλης, πλήρωσαν – φυσικά – για όλα, και επέστρεψαν τη… θεά στο σπίτι της, θεωρώντας αυτονόητο ότι όλος ο “κόπος” και τα έξοδά τους θα… “ανταμείβονταν”. Πώς; Ξέρετε πώς…
Όταν όμως η… οπτασία που είχαν συνοδεύσει στο ραντεβού, απλά τους ευχαρίστησε για τις ώρες που είχαν περάσει μαζί, κι έκανε να ανοίξει την πόρτα τού σπιτιού της και να μπει μέσα ΜΟΝΗ, οι Μαροκινοί όχι απλά τσίνησαν, αλλά… επαναστάτησαν.
“Μα, μπορούσα να είχα βγει με οποιαδήποτε άλλη! Μα, ήρθα και σε πήρα με Ferrari! Μα, σε πήγα στα καλύτερα των καλύτερων! Κι εσύ με αποχαιρετάς με χειραψία;! Δικαιούμαι περισσότερα! Πλήρωσα για πολλά περισσότερα!”
Τελετή έναρξης (και εναρκτήριο παιχνίδι, Μαρόκο – Κομόρες)
Στο Μαρόκο πρωτοήρθα αρχές 2024. Εκείνες τις 6-7 βδομάδες, μου άρεσαν – σχεδόν – τα πάντα· “εξωτικές” εικόνες, “ατμοσφαιρικά” καταλύματα, πρωτοκοσμικές υποδομές, φιλικότατος και συμπαθέστατος κόσμος (με εξαίρεση στη μεδίνα τού Μαρακές, το μόνο μέρος σε όλο εκείνο το ταξίδι που όχι απλά δυσανασχέτησα, αλλά κυριολεκτικά “αρπάχτηκα” με ντόπιο), προσιτότατες τιμές, μέχρι και ο καιρός ήταν απολαυστικός, αν και χειμώνας, με θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας που ήταν αρκετές για να τριγυρνάς με κοντομάνικο, και σχεδόν ανύπαρκτη βροχή.
Το ίδιο διάστημα, στην Ακτή Ελεφαντοστού, διεξαγόταν το Κύπελλο Εθνών Αφρικής, η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση της ηπείρου σε επίπεδο εθνικών ομάδων. Μέχρι τότε, δεν είχα παρακολουθήσει ποτέ ολόκληρο παιχνίδι τής συγκεκριμένης διοργάνωσης, απλά δεν μου… έκανε κλικ (αν και εμμονικός με το ποδόσφαιρο – απλά, όχι με το αφρικάνικο, κυρίως επειδή δεν είχα έρθει ποτέ στην ήπειρο, δεν είχα προσωπικές εικόνες από γήπεδα εδώ, σε αντίθεση με την Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική, την Ασία, ακόμα και την Αυστραλία).
Καζαμπλάνκα, για το Μάλι – Ζάμπια
Ήμουν όμως στο Μαρόκο, η ομάδα τους έπαιζε στο “AFCON” (Africa Cup of Nations), οι ντόπιοι παρακολουθούσαν με θρησκευτική ευλάβεια την ομάδα τους, σε καφέ και φαγάδικα όλες οι τηλεοράσεις ήταν μονίμως στο κανάλι που κάλυπτε τη διοργάνωση, κι έτσι κατέληξα όχι μόνο να την παρακολουθήσω κι εγώ, αλλά και σχεδόν να αποφασίσω να επιστρέψω στο Μαρόκο δύο χρόνια αργότερα, όταν ήξερα ότι θα ήταν η σειρά τους να φιλοξενήσουν τη διοργάνωση.
Από τότε, όπου στεκόμουν κι όπου βρισκόμουν και η κουβέντα κατέληγε σε πρόσφατα ταξίδια, επαινούσα το Μαρόκο σε υπερθετικό βαθμό, λες και “τα έπαιρνα” από το υπουργείο Τουρισμού τους. Είχα εντυπωσιαστεί ΤΟΣΟ, που μετρούσα τους μήνες για να επιστρέψω. Το γράφω και το τονίζω, για να καταδείξω ότι στις 11 Δεκεμβρίου (2025) που ξαναπάτησα στη χώρα, και στις 20 που πήγα στο εναρκτήριο παιχνίδι (Μαρόκο – Κομόρες), όχι μόνο… αντι-μαροκινός δεν ήμουν, αλλά σχεδόν το αντίθετο, ήθελα να πάνε μέχρι τέλους, να σηκώσουν την κούπα, και να πανηγυρίσουν τον πρώτο AFCON τίτλο τους μετά από 50 ολόκληρα χρόνια(!). Τελευταία φορά που το Μαρόκο κέρδισε AFCON, ήμουν… μηνών, μπουσουλούσα, και εγωκεντρικός από τη φύση μου, σκεφτόμουν ότι ήταν… γραμμένο στη μοίρα οι Μαροκινοί να το σηκώσουν ξανά τώρα, 50 “στρογγυλά” χρόνια αργότερα, με την 50άρα αφεντιά μου εδώ(…).
Αλ Μεντίνα, ένα από τα τέσσερα νεόκτιστα γήπεδα στο Ραμπάτ που φιλοξένησαν αγώνες σε αυτό το AFCON. Με τέσσερα από τα εννέα γήπεδα της διοργάνωσης στη Ραμπάτ, ήταν εύκολη η επιλογή μου να χρησιμοποιήσω αυτήν την πόλη σαν “βάση”
Με το που άρχισε όμως η διοργάνωση, και κυρίως όταν άρχισαν οι νοκ-άουτ αγώνες στη φάση των 16, άρχισε να… βγάζει μάτι το ότι οι Μαροκινοί δεν φιλοξενούσαν τους αγώνες για να… γιορτάσουν το αφρικανικό ποδόσφαιρο με ολόκληρη την ήπειρο και τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά για να το κερδίσουν, με οποιονδήποτε τρόπο, με ύφος “εμείς το πληρώσαμε, εμείς θα το πάρουμε, εμείς ή κανείς”.
Χέρι-χέρι με την CAF, την… UEFA τής Αφρικής, ενώ η ομάδα τους έκανε – όντως – τα απολύτως απαραίτητα εντός αγωνιστικών χώρων για να μένει ζωντανή στη διοργάνωση, φρόντισαν αφενός να τη “σπρώχνουν”, κι αφετέρου να “ξεσκαρτάρουν” το ταμπλό από ανεπιθύμητους πιθανούς αντιπάλους σε μετέπειτα φάσεις τής διοργάνωσης.
Σταδιακά, εμένα τον ουδέτερο αλλά “φιλο-μαροκινό”, πρώτα με “κρύωσαν”, μετά με απογοήτευσαν, στη συνέχεια με τσάτισαν, και τελικά με εξόργισαν. Πόσο; Τόσο που όταν η Σενεγάλη σκόραρε νωρίς στην παράταση, στον Τελικό, μου βγήκε ένα αυθόρμητο παρατεταμένο “ΓΚΟΟΟΟΟΟΟΟΛ”, λες και ο ΠΑΟΚ “μου” είχε σκοράρει νικητήριο γκολ στις καθυστερήσεις μεγάλου αγώνα.
Μουλέι Ελ Χάσαν, έδρα τής Αλγερίας σε αυτό το AFCON. Γνώμη μου είναι ότι οι Αλγερινοί ήταν οι πιο ενθουσιώδεις (και απολαυστικοί να ακούς και να χαζεύεις) οπαδοί σε αυτό το AFCON (μέχρι που έχασαν από τη Νιγηρία και τα έκαναν… γης Μαδιάμ στο Μαρακές)
Υποσχέθηκα στον Κώστα χίλιες λέξεις, θα μπορούσα να γράψω πολλαπλάσιες αυτών, το… ζουμί όμως θα ήταν το ίδιο· στα μάτια μου (εννοείται, μπορεί να κάνω λάθος, να είμαι… δέκα μέτρα οφσάιντ), οι Μαροκινοί πήγαν να πάρουν το κύπελλο “με το στανιό”, θεωρώντας δεδομένο ότι το “δικαιούνταν”, επειδή εκείνοι είναι που ξόδεψαν έναν σκασμό λεφτά για στάδια και λοιπές υποδομές, εκείνοι είναι που… πλήρωσαν τον λογαριασμό στο χλιδάτο ρεστοράν και στο… χλιδότερο μπαρ. Ευτυχώς, κατ’ εμέ, έμειναν με… τον λογαριασμό στο χέρι…
Εκεί που έχασα και το τελευταίο ίχνος σεβασμού απέναντί τους (προφανώς όχι σαν λαό γενικά, αλίμονο, αλλά σίγουρα σαν διοργανωτές ενός τόσο μεγάλου τουρνουά), ήταν στο δεύτερο ημίχρονο της παράτασης του Τελικού. Στεκόμουν ψηλά μεν, αλλά γενικά πίσω από την εστία τής Σενεγάλης. Άρχισα να προσέχω… αδιανόητα πράγματα δεξιά-αριστερά από την εστία, ένα-δύο μέτρα έξω από τον αγωνιστικό χώρο. Ball kids, σεκιουριτάδες, ακόμα και παίκτης τού Μαρόκου που είχε γίνει αλλαγή, έκλεβαν τη μία πετσέτα μετά την άλλη, πετσέτες που χρειαζόταν ο τερματοφύλακας της Σενεγάλης για να σκουπίζει τα γάντια του, αφού οι ουρανοί είχαν ανοίξει ξανά (γενικά, αυτός ήταν ο βροχερότερος χειμώνας στο Μαρόκο εδώ και κάποιες δεκαετίες).
Με το παιχνίδι να παίζεται, τρία balls kids έφθασαν στο σημείο να ορμήξουν στον αναπληρωματικό τερματοφύλακα της Σενεγάλης, που στεκόταν κοντά στην εστία, με μία πετσέτα αγκαλιά, ξέροντας ότι αν απλά την άφηνε κάπου εκεί, θα είχε την ίδια μοίρα με τις προηγούμενες, θα “εξαφανιζόταν”. Όρμηξαν πάνω του από πίσω, τον έριξαν ΕΝΤΟΣ τού αγωνιστικού χώρου, την ώρα που το Μαρόκο έκανε αντεπίθεση(!!!), προσπαθώντας να ισοφαρίσει. Ο αναπληρωματικός τερματοφύλακας της Σενεγάλης αντιστάθηκε, και σύντομα έτρεξε σε βοήθειά του ένας παίκτης από τον πάγκο τής ομάδας του, την ώρα που δύο άνθρωποι της CAF “επενέβησαν” (τρομάρα τους), περισσότερο όμως για να κάνουν παρατήρηση στους Σενεγαλέζους(!!!), παρά να νουθετήσουν τα ball kids και τους σεκιουριτάδες.
Αηδία…
Α – η – δ – ί – α…
Ένα ακόμα γήπεδο στη Ραμπάτ, δίπλα στο μεγαλύτερο στάδιο της πόλης
Ο Τελικός ήταν το 17ο παιχνίδι που πήγα σε αυτό το AFCON. Είχα εισιτήρια για 22 ματς, για διάφορους όμως λόγους κατέληξα να “κάψω” πέντε εισιτήρια, κυρίως λόγω συνδυασμού πυρετού/θλιβερού καιρού (καταιγίδες με αέρα και παγωνιά)/δυσκολίας πρόσβασης σε γήπεδα.
Από πολλές απόψεις, άνοιξαν τα μάτια μου. Συνηθίζω να λέω σε κόσμο ότι το να παρακολουθείς ποδόσφαιρο σε μία χώρα, σε οποιαδήποτε χώρα, είναι σαν να παρακολουθείς ταινία με υπότιτλους, ταινία που είναι σε γλώσσα που είτε δεν γνωρίζεις καθόλου, είτε γνωρίζεις ελάχιστα. Οι υπότιτλοι σου επιτρέπουν να καταλαβαίνεις τι ακριβώς συμβαίνει. Κάθε λεπτομέρεια είναι σημαντική, από το πώς πωλούνται τα εισιτήρια των αγώνων, μέχρι το πώς είναι ο έλεγχος στις εισόδους των γηπέδων. Κάθε, λεπτομέρεια, σου, διδάσκει, κάτι, για τη χώρα στην οποία βρίσκεσαι.
Άλλαξε ο τρόπος που βλέπω το Μαρόκο γενικά; Ναι. Πήγα από το “ερωτευμένος” στο “ούτε να το ξαναδώ”; Όχι. Απλά, δεν… ζω πλέον σε συννεφάκι, δεν το χαζεύω με το στόμα ανοιχτό, σαν φρεσκοερωτευμένος έφηβος. Θα επέστρεφα για τρίτη επίσκεψη; Ναι, και το πιθανότερο είναι να συμβεί τον Μάρτιο κιόλας, σε δύο μήνες από τη μέρα που γράφω αυτό το κείμενο, όταν το Μαρόκο θα φιλοξενήσει και το γυναικείο AFCON.
Ταγγέρη, ημιτελικός μεταξύ Σενεγάλης και Αιγύπτου, σε γήπεδο που φέρει το όνομα του θρυλικού Ιμπν Μπατούτα, ίσως του μεγαλύτερου ταξιδευτή τού αραβικού κόσμου (με καταγωγή από την Ταγγέρη)
Θα πάω όντως στην Κένυα, την Τανζανία και την Ουγκάντα τού χρόνου, 2027, για το επόμενο ανδρικό AFCON, όπως είχα/έχω στο μυαλό μου εδώ και καιρό; Επ’ αυτού, μετά από όσα είδα στο Μαρόκο τον τελευταίο μήνα, δεν έχω τόσο απόλυτη απάντηση. ΑΝ όντως πάω, θα πάω κρατώντας πολύ μικρό καλάθι, έχοντας ακούσει δεκάδες γνώστες τού αφρικανικού ποδοσφαίρου να λένε ότι παρά τα χίλια-μύρια προβλήματα σε αυτό το AFCON, στο Μαρόκο, “για τα δεδομένα τής Αφρικής”, ήταν η καλύτερη διοργάνωση όλων των εποχών(!!!), η ίδια διοργάνωση που για μένα, με εξαίρεση κάποια γήπεδα και την κατάσταση του χορταριού σε όλα (που άντεξε, παρά τις σχεδόν καθημερινές καταιγίδες), ήταν ένα φιάσκο, από την πρώτη μέρα διάθεσης των εισιτηρίων (που μετατέθηκε ξανά και ξανά, μόνο για να… μετατεθεί ξανά, και τελικά να αποδειχθεί μία τεράστια τρύπα στο νερό), μέχρι την… επίθεση των ball kids στον αναπληρωματικό τερματοφύλακα της Σενεγάλης.
Ευτυχώς, το ανθρώπινο μυαλό λειτουργεί έτσι ώστε τις περισσότερες φορές, με τον καιρό, φιλτράροντας τις αναμνήσεις από μία συγκεκριμένη περίοδο, τείνει να κρατά πιο έντονες τις καλές, τις ευχάριστες, τις θετικές, και να υποβαθμίζει τις κακές, τις δυσάρεστες, τις αρνητικές. Καλώς ή κακώς, αυτό περιμένω να συμβεί. Σε έναν χρόνο από σήμερα, περιμένω να έχω μισοξεχάσει τη… χυδαία συμπεριφορά των διοργανωτών στους απλούς φιλάθλους (μόνο γι’ αυτό θα μπορούσα να μιλάω για ώρες), και να θυμάμαι πολύ περισσότερο τα τραγούδια των φιλάθλων, τα μουσικά όργανά τους, το πανηγύρι στα γήπεδα, τον απίθανο “Πατρίς Λουμούμπα” τής Λαϊκής Δημοκρατίας τού Κονγκό, τον φίλαθλο που “παρακολουθούσε” τους αγώνες τής ομάδας του πάνω σε βάθρο, ακίνητος, χαιρετώντας, αποτίοντας φόρο τιμής σε μία από τις εμβληματικότερες βέρες αφρικανικές φιγούρες/προσωπικότητες του 20ού αιώνα.
Το Μαρόκο που θέλω να θυμάμαι
Όσο για το Μαρόκο γενικά, είμαι βέβαιος ότι με τον καιρό θα… μαλακώσω, θα “σβήσω” τις κακές αναμνήσεις, και θα μείνω περισσότερο με τις εικόνες που περισσότερο από οτιδήποτε άλλο με “κέρδισαν” πριν από δύο χρόνια: αμέτρητα παιδιά να παίζουν μπάλα, σε κάθε λογής επιφάνεια, οποιαδήποτε ώρα τής ημέρας, θυμίζοντάς μου την παιδική μου ηλικία, τότε που όχι μόνο κινητά και ίντερνετ δεν είχαμε, αλλά ούτε καν ιδιωτική τηλεόραση, και εκείνο που έκανα χειμώνα-καλοκαίρι ήταν να ξημεροβραδιάζομαι είτε στην αλάνα μπροστά στο πατρικό μου, είτε στην αυλή τού σχολείου απέναντι, κλωτσώντας μία μπάλα (ή απλά ένα μπουκάλι, στα διαλείμματα του Δημοτικού).
Σε έναν χρόνο από τώρα, είμαι βέβαιος ότι θα θυμάμαι πολύ λιγότερο το ότι σε ένα από τα παιχνίδια τής Αλγερίας μπήκα επιτέλους στο γήπεδο στο 20ό λεπτό, ενώ είχα φθάσει στο πρώτο check-point γύρω από το γήπεδο μία ώρα και 45 λεπτά πριν την έναρξη του αγώνα(!!!), και πολύ περισσότερο ΤΗΝ, με διαφορά, αγαπημένη μου εικόνα σε αυτό το ταξίδι· παραλία Ταγγέρης, μαμά, μπαμπάς, κόρη, γιος, μία μπάλα, αναδιπλούμενη μίνι εστία στη μία πλευρά, δύο μπουκάλια στην άλλη, λειτουργώντας σαν δοκάρια, μαμά και γιος στη μια ομάδα, μπαμπάς και κόρη στην άλλη, με τη μαμά μάλιστα να είναι ντυμένη “μουσουλμανικά”, αλλά να τρέχει και να κυνηγάει την μπάλα με τον ίδιο ζήλο που το έκανε κι ο γιος της.
Αυτό το Μαρόκο θέλω να θυμάμαι.
Τριάντα μέρες, 17 ματς, έξι γήπεδα, αμέτρητες αναμνήσεις, ένα αξιομνημόνευτο (και παρθενικό μου) Κύπελλο Εθνών Αφρικής.
Δημήτρης BL
